BOD Tayini Nedir? BOD İnkübatörü Ne İşe Yarar?
Bu bilgilendirme yazısıdır. Model, ölçü ve fiyat bilgileri için soğutmalı inkübatör sayfamızı inceleyin.
Biyokimyasal oksijen ihtiyacı (BOD), sudaki organik maddelerin mikroorganizmalar tarafından parçalanırken tükettiği oksijen miktarıdır. Atık su arıtma tesisleri, çevre laboratuvarları ve deşarj izni kontrollerinde temel parametredir.
BOD5 nasıl ölçülür?
Standart yöntemde numune, oksijenle doygun seyreltme suyuyla hazırlanır ve kapaklı BOD şişelerine doldurulur. Başlangıçtaki çözünmüş oksijen ölçülür, şişeler 20 ± 1 °C'de, karanlıkta 5 gün bekletilir ve sonunda kalan oksijen tekrar ölçülür. Aradaki fark BOD5 değerini verir. Manometrik (basınç sensörlü) sistemlerde ise ölçüm şişe kapağındaki sensörle otomatik yapılır.
Neden 20 °C ve karanlık?
Mikrobiyal aktivite sıcaklıkla hızla değiştiği için sonuçların karşılaştırılabilir olması sabit 20 °C'yi gerektirir. Karanlık ortam, alglerin fotosentezle oksijen üretip sonucu bozmasını engeller.
BOD inkübatörünün özellikleri
- Soğutma: 20 °C çoğu laboratuvarda ortam sıcaklığının altında kaldığı için kompresörlü soğutma şarttır.
- Kararlılık: 5 gün boyunca ±1 °C içinde kalabilmelidir.
- Kapasite: Şişe sayısına ve manometrik sistemin karıştırıcı tablasına göre seçilmelidir.
- Priz: Manometrik BOD sistemlerinin karıştırıcıları için iç priz faydalıdır.
Sık yapılan hatalar
- Şişede hava kabarcığı bırakmak,
- Uygun seyreltme oranını seçmemek (son oksijen değeri çok düşük veya tükenmiş),
- İnkübatör kapısını sık açıp sıcaklığı dalgalandırmak.
BOD ve KOİ (COD) farkı
KOİ (kimyasal oksijen ihtiyacı), organik maddelerin güçlü bir kimyasal oksitleyiciyle parçalanması için gereken oksijeni ölçer ve sonuç birkaç saatte alınır. BOD ise yalnızca mikroorganizmaların biyolojik olarak parçalayabildiği kısmı gösterir ve 5 gün sürer. Bu nedenle KOİ değeri genellikle BOD'dan yüksektir. BOD/KOİ oranı, atık suyun biyolojik arıtmaya ne kadar uygun olduğunu gösterir.
Seyreltme oranı nasıl seçilir?
Güvenilir sonuç için 5 gün sonunda en az 2 mg/L oksijen tüketilmiş ve şişede en az 1 mg/L oksijen kalmış olmalıdır. Atık suyun beklenen kirlilik düzeyine göre birkaç farklı seyreltme hazırlanır ve bu koşulu sağlayanlar değerlendirilir. Tahmin için KOİ değerinden yararlanılabilir.
Sık sorulan sorular
BOD testi için standart inkübatör kullanılabilir mi?
Laboratuvar sıcaklığı 20 °C'nin üzerine çıkıyorsa hayır; soğutmalı inkübatör gerekir.
Aşı (seed) neden eklenir?
Endüstriyel veya dezenfekte edilmiş numunelerde yeterli mikroorganizma bulunmayabilir; bu durumda bilinen bir mikroorganizma kaynağı eklenir.
BOD5 dışında başka süreler var mı?
Evet, BOD7 gibi farklı süreler de kullanılır; hangi sürenin geçerli olduğu ilgili standart ve mevzuata göre belirlenir.