Santrifüjde RPM ve RCF (g) Nedir, Nasıl Hesaplanır?
Bu bilgilendirme yazısıdır. Model, ölçü ve fiyat bilgileri için santrifüj sayfamızı inceleyin.
Protokollerde santrifüj koşulu bazen "4000 rpm", bazen "3000 × g" olarak yazılır. Bu iki değer aynı şey değildir. Doğru ayrım için RCF (göreceli santrifüj kuvveti) esas alınmalıdır, çünkü numuneye etki eden kuvvet rotorun yarıçapına da bağlıdır.
RPM nedir?
RPM, rotorun dakikadaki devir sayısıdır. Aynı devirde, yarıçapı büyük olan bir rotor numuneye daha fazla kuvvet uygular.
RCF nedir?
RCF, numuneye etki eden kuvvetin yer çekimine oranıdır ve "× g" ile gösterilir. Farklı santrifüjlerde aynı sonucu almak için protokoldeki RCF değerinin korunması gerekir.
Dönüşüm formülü
RCF = 1,118 × 10-5 × r × RPM²
Burada r, rotorun merkezinden tüpün dibine olan yarıçaptır (cm). Ters yönde: RPM = √(RCF / (1,118 × 10-5 × r))
Örnek hesap
Yarıçapı 10 cm olan bir rotorda 4000 rpm: RCF = 1,118 × 10-5 × 10 × 4000² ≈ 1789 × g. Aynı 4000 rpm yarıçapı 15 cm olan rotorda yaklaşık 2683 × g eder.
RCF değerine göre cihaz ve rotor kontrolü
- Protokollerinizin gerektirdiği en yüksek RCF değerini belirleyin.
- Tüp tipine (Eppendorf, falkon, kan tüpü) uygun rotor ve adaptör seçin.
- Isıya duyarlı numunelerde soğutmalı santrifüj tercih edin.
- Kapak kilidi ve dengesizlik algılama gibi güvenlik özelliklerini kontrol edin.
Güvenli kullanım
- Tüpleri her zaman karşılıklı ve eşit ağırlıkta yerleştirin.
- Rotorun izin verdiği maksimum hızı aşmayın.
- Çatlak veya çizik tüp kullanmayın.
Sabit açılı ve dönen kova (swing-out) rotor
Sabit açılı rotorda tüpler sabit bir eğimle durur. Daha yüksek hızlara çıkar ve çökeltme süresi kısadır; pelet tüpün yan duvarına doğru oluşur. Dönen kova rotorda tüpler dönüş sırasında yatay konuma gelir. Pelet tüpün dibinde düz bir tabaka oluşturur; kan ayrıştırma ve gradyan santrifüjü için tercih edilir. Dönen kova rotorlarda yarıçap tüp yatay konumdayken ölçülür, bu yüzden RCF hesabında üreticinin verdiği maksimum yarıçap kullanılmalıdır.
Sık kullanılan koşullar (örnek)
| Uygulama | Yaklaşık RCF |
|---|---|
| Serum / plazma ayrıştırma | 1000–2000 × g |
| Bakteri hücrelerini çöktürme | 3000–6000 × g |
| Mikrotüpte DNA çöktürme | 12.000–16.000 × g |
Kesin koşullar her zaman kullanılan protokole göre belirlenmelidir.
Sık sorulan sorular
Protokolde yalnızca rpm yazıyorsa ne yapmalıyım?
Protokolün hazırlandığı cihazın rotor yarıçapını bulup RCF değerini hesaplayın, kendi cihazınızda bu RCF'yi verecek rpm değerini ayarlayın.
Daha yüksek RCF her zaman daha iyi mi?
Hayır. Gereğinden yüksek kuvvet hücrelere zarar verebilir ve peleti zor çözülür hale getirebilir.
Santrifüj neden titreşiyor?
En sık neden dengesiz yüklemedir. Karşılıklı tüplerin hacimleri eşit olmalı, tek sayıda tüp varsa su dolu bir denge tüpü eklenmelidir.